Mevsimsel olarak gözlemlediğimizde hava ısınır ısınmaz ortaya önce arılar, akabinde karasinek ve sivrisinekler ortaya çıkarlar.

Kış boyunca uyuyan bir sürü sinek neden birden bire ortaya çıkarlar? Soğukta genellikle uykudadırlar  ve beden dahil her şey serinde kokmaz. Yaz sıcağında insan terlediği  yada gıdalar çabuk bozulduğu için sinek, böcek her şeyi çeker.

Kemirgenlerden fare neden ambarların peşinde dolanır, arpa yada buğday için. Peyniri çok sever. Kapalı kapta bile olsa etrafında dolaşır, kapağını kemirmeye çalışır.

Boş yerlerde fare ne için dolaşsın gelmez bile. Kilerler, mutfaklar, gıda depoları ve marketlere ilgi duymaları yiyecek olmasından.

 Yakın zamanda insana saldıran ayı doğal denge aşırı inşa edilen betonlar yüzünden bozulmaya başladığı için insanlara saldırıyorlar çünkü açlar. Ormanlara sevdikleri ceviz yada doyacakları yemişler dikilmesi gerekir.

Ağaçlar zaman zaman kurtlanırlar yada kokusundan dolayı böcekleri adeta çekerler.

Ağaç zararlılarını da yine kokuyla çekerek toplarlar.

Dikkat edilirse kış boyunca ağaçkakanlarda bu kurtları yer. Bahar gelip çiçek açtığında arılar vızır vızır dolaşırlar ve çiçeklerin özlerine dalarlar fakat yenen bitkilerin yaprakları, çiçeklerinin başka müdavimleri de vardır. Kulak böcekleri denilen kıskaçlı böcekler kulağa falan binde bir böyle bir durum  olabilir o da meraktandır yoksa o dar alanda kulak kirinin olduğu yerde ne işleri var onca yiyecek varken. Bunun yanında bahar ayında hava ve toprak nemli olduğundan salyangozlarda ortaya çıktığından bu ikili önce açan güllere, sonra ağaçlardaki yenen yaprak, çiçek yada ağız tatlarına göre baharlık otlar çuha çiçeği ve yaprakları gibi ne varsa delik deşik ederler. Bahçenizde yapraklarda delik varsa yiyecek arayan böceklerdendir.

Bunu mecburen yaparlar çünkü açlar.

Bahçesindeki yiyecekleri otlar koparıp atıldığında yada kimyasal ot ilacı kullanıldığında yiyecek bir şey bulamadıklarında yorulmak nedir bilmezler en tepeye kadar tırmanıp yiyeceklerine ulaşırlar. Bazen doyduklarında bile aşağıya inemeden oldukları yere yapışıp kalırlar.

Ağaçların alt taraflarını beyaz kireçle boyamaları böyle böcekler yada karıncalar çıkmasın diye yapılır. Oysa kireç belli bir müddet sonra etkisi geçince ağaç meyve verdiğinde daha çoğalırlar çünkü tatlı hem kuşları çeker ve kuş yeniği olan bir sürü meyve ziyan olduğu gibi en iyisini de en tepedeki güneş gören meyveleri kuşlar yer.

Bunları uzaklaştırmanın tek yolu onları doyurmaktır. Bir köşeye açılacak bir meyve, sebze yada balık olabilir yemek vermezsek zarar vermeye devam ederler.

Üsküdar'da bir balıkçı balık tezgahının üzerine bir tutam hamsi balığı asmıştı. sebebini sorduğumda tezgahtaki balıklara çok zarar verdiğini ancak askıya asılan arı yada sineklere balıklardan sonra neredeyse hiç tezgaha konmadıklarını söylemişti fakat tezgahın tam üstüne değil bir metre kadar ileriye asılmıştı.

İnci kefal balığı ve asma yaprağında sardalye yapılırken içleri temizlenmeden pişirildiği için yayılan kokuya özellikle kara sinek ve eşek arılarının istilasına uğrarlar. Balığı da yiyeni de rahat bırakmazlar fakat Vanlı iki kardeşe pişirmeyi bıraktığımızda ilginç birşey yaşadık. Tepsiye balığı dizdikten sonra tereyağı ve tuzla fırına sürmüşlerdi. Açık olan balkon kapısından beş-on dakika sonra yayılan kokuya dolan sinekleri kovmak mümkün olmadı ve kişi tepsiyi fırından alıp masaya koyduğu gibi mutfak boşaldı ve tekrar masadan alarak kapıyı örterek pişirme devam etti. Piştikten sonra masaya koyduğu gibi balkondan bekleyen istilacı sinek ve arılar üşüştü fakat kişi bir tabak istedi ve iki balığı balkonun en uç noktasına koyarak onları tabağa yönlendirdi ayrıca kılçık çıktıkça üzerine gidip dökerek rahat nefes aldırdı. Burada anlaşılan kokuya gelenlere ayrı yemek vermek.

Ürdün ve Lübnan yemek kültüründe oraya gidip dönen ihracatçılarımızın anlattıklarına göre masalarda su dolu beyaz balon olduğu söylenmiştir. sinekler beyazdan kendilerinden büyük birşey gördükleri için masaya gelmiyorlarmış.

Ayrıca sinek kovan çiçekler fesleğen, lavanta yada nane yağı gibi baskın kokusu olan birçok şeyler de etkisini kısa zamanda yitiriyorlar.

Elbette cam yada kapılara tel çekmek en etkilisi fakat pek farkında olmayız ama koku varsa bizimle birlikte bile içeriye girebilirler.

Kimyasal sinek kovucular ise insana zarar vermiyor  diye söylense de öyle olmayabilir nihayetinde zehir.

Aynı bazı mantarlar yada pisliği süzen ve ağır metalleri insana taşıyan mideye gibi olabilir yani yavaş yavaş zehirler. Kota dolduğunda içsel savaş kaybedildiğinde hastalıklar kapıyı çalarlar.

Uzakdoğu'da tavan olmayan evlerin yataklarında cibinlikler var fakat bu duvarda gezen kertenkele, yılan, akrep yada sinekleri uzaklaştırabilir ancak zaten Budist tapınaklarında  dışarıda bırakılan yiyecekler varken fare başta olmak üzere hiç bir zararlı insanları rahatsız etmezler. Tahta olan bir odada tahta kurusu olabilir böyle böceklerin varlığı ısırık attığında belli olur. eskimiş yada yuvalanmış Böyle kan emen zararlılardan kurtulmanın yolu o şeyi yakmaktan başka kurtuluş yoktur.

Sadece tahta kuruları değil muz meyvesinin kabuğunu tahta olan yere koyduğum gibi tahta bitleri gibi farklı böcekler ve insanın etini ısıran kırmızı karıncalar toplanmıştı yani odamızı yada yattığımız yeri uyumadan önce kaldırıp temizlemek en etkili önlemdir. En azından kırıntı varsa kokusu böcek yada sinek çekmez.

Ayrıca cibinlik yanı sıra terletmeyen ince bir tülbent gibi bir fermuarlı nevresin daha işe yarar en azından böcek giremez.

Sıcakta ter bezlerindeki insan kokusu, beyaz tenli olmak yada belli kan gruplarına sahip kişilere konarak kan emici sivri sinekler avlarının kokularını aldıklarında onlardan kurtuluş olmaz.

Koku yapan ve kırıntı gibi herşeyi yok ettikten sonra ayı gibi hayvanlar ateşten korktukları için yalancı alev aletleri, sinek, böcek ve arılar dumandan nefret ettikleri için kokusu etkili birşey yakmak onları kısa süreliğine de olsa dumandan kaçırır kahve yakmak gibi.

Yağlı herşey çörek otu dahil un gibi öğütüldüğünde bir kez yakıldığında içten içe yanarak duman yayar ve bu da en doğal etkili yöntemdir. Arıların kovanlarına bakım yaparken bir kutu içinde tahta yakıp dumanıyla onları uzaklaştırarak kovanları açardık. Demek duman en etkili yöntem en azından doğada gezen, kamp yapan, karavanıyla dolaşan kişilerin duman yapacak birşeyleri olmalı yada yalancı ateş savuracak.

Kahve yakarak en doğal savma yöntemidir ve ayrıca negatif enerjiyi kovar.

Haberciden aracılığıyla sizler için çekilmiş uygulamalı kahveleri izlemek isteyenler linke basarak ulaşabilirler.

https://www.youtube.com/watch?v=PRWsVvT57OU

Yazan; Kültür Araştırmacısı ve Habercisi Deniz Kakanaş