Kültür sanki pamuk ipliğine bağlı gibi. Bir yandan bu işi yaşatarak taşıyanlar
diğer taraftan hiçbir şeyi beğenmeyip durmadan kızdıkları kişilere taşlama
yapanlar arasında kalanlar. Tam bir kalp kırıklığıdır. Geçmişler hüzün dolu ancak
oldukça fazla zorluğa rağmen varlar çünkü Türk milleti öylesine güçlü.
Sonları da tıpkı Atatürk’le zeybek oynayan, sazı ile bülbülleri şakıtan, Ankara
Seymen kültürüne derlemeleri olan Genç Osman gibi mezarları kırık döküktür. (Meraklılarına
Cebeci Asri mezarlığında Ankara/Ulus İstanbul Bankasının üzerine 1963’te düşen
uçak şehitlerimizin hemen yanı başında bir vasiyetini yerine getirmiş, yerel
basına da yazmıştık. Banka 1983 yılında Ziraat bankasına devredilmiştir.)
Dükkanında
kendi halinde çalışan bir ustaya selam verdiğinizde bazıları çok sosyaldir
gülümseyerek size şehrinin misafirperverliği yaşatır, bazılarına selam
verdiğinize bin pişman olursunuz çünkü bir çoğu sadece alış veriş edilsin ister
istemesine de şehri dolaşırken yabancı
biri ne kadar yük taşıyabilir ki kendisini taşıyamıyorken. Her iki taraf
da haklı ancak insan tertemiz yatağını, yumuşacık yastığını bırakıp ne arar ki!
Macera mı? Arayana , safari dolu dünya.
İstediğimiz
tek şey boş dolaşmak yerine karşılıklı kültür tasnifi zenginliğidir. Bir
sanatçının/zanaatkarın/ustanın koskoca Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı
veri tabanında kaydının olması kuşaktan kuşağa ahiliği taşıma mirası daha ne
olsun. Evlatları anmasa bile hiçbir zaman yalnız kalmazlar Türkiye onları 7
değil 77 kuşak yaşatır.
En önemli sorunsa birçok ustanın teknolojiye uygun telefonunun ve mail
adresinin olmaması. Zaten olsaydı sosyal medyadan işlerini yapamazlardı. Bazen
bir şeyi kolaylaştıracağımıza farkında olmadan zorlaştırabiliyoruz mesela
eskiden kişilerin yaptığı işleri ayrıntılı anlatan çekimleri yapılır, flaş
diske/DVD’ye aktarılarak üç ayrı dilekçe doldurulduktan sonra Kültür
bakanlığına iadeli taahhütlü gönderilirdi.
Artık değişti. Kişilerin en az 10, en fazla 15 dakika mesleği ile ilgili
anlatımlı video çekimleri yapılarak 10,15 fotoğraf ile Google’ye “somut olmayan
kültürel miras taşıyıcı kartı” yazınca kültür bakanlığı sitesindeki kart
başvurusuna tıklayıp, e-devlet üzerinden kayıt olabiliyorlar.
Fakat burada herkesi zor durumda bırakan şey, dolandırıcılığın çok olduğu bu
dönemde işin içine özel durum girince yükümlülüğü almak istemediğimiz
durumlar.İşlemlerle ilgilenecek yakınlarına 10 dakikalık videoyu maille
göndermek, telefondan aktarım, indirme ve yükleme gerçekten ayrı bir külfet
ancak elbette teknolojiyi bilenler için böyle bir yöntem çok büyük kolaylık.
“Bir şekilde
hallediliyor” diye düşünmek yerine bunun çözümü herşeyin bir kuralı ve ayrıca
alternatiflerinin olması gerekir. Yapabilen internetten yapamayan eski yöntemle
başvurabilmelidir.Ağır aksak giderken değerli ustalarımızı kaybediyoruz mesela
yemeni/çarık ustası Süreyya usta gibi. Yıllar önce öğrenciyken dükkanına girip
selam verdiğimde sessizliğine ses olmuş https://youtu.be/3gyV7jioNaA aynalı çarık manisini dinlemiştim. Haberciden https://youtu.be/xl7E8VW3s8A youtube kanalından linklerle aratarak
dinleyebilirsiniz. Şimdi nerede yattığını bile bilmiyoruz. 0ysa mezarlığa
girince bir bayrak gördüğümüzde nasıl şehidimiz için koşuyorsak ahilerde ebedi
mekanlarında bilinmeli, unutulmamalı.
SOMUT OLMAYAN MİRAS KARTINA NASIL
BAŞVURABİLİRİZ?
Genellikle Ekim-30 Kasım aralığında
başlayan/biten kabuller, bahara
doğru bakanlığa davetler yapılarak en az 10 yıl/ustasından icazet/Onay alınarak
yada unutulmaya yüz tutmuş Atadan kültürü yaşatmak isteyenlere/taşıyanlara
yaşayan insan hazinesi kartları verilir. Cumhurbaşkanlığın başta olmak
üzere kendisini daha ileriye taşıyan ve vatana millete çok faydası dokunanlara
da ödüller verilir. Fuarlar, festivallerle şehrin kamu kurum ve kuruluşları
maddi manevi destek vererek kültüre katkı sunanı diğer şehirlerdeki halkla
tanıştırarak para kazanmalarına destek olurlar sağ olsunlar, var olsunlar.
Ayrıca Kültür Bakanlığına gidemeyenlere
yerinde tespit uygulaması çok fazla bilinen bir şey değildir fakat buna en sıra
dışı örnek Tokat il Kültür Müdürlüğünde Araştırmacı Halkbilimci Hayriye
Daşkın’dır. Ankaralı olduğu halde şehre gelmiş olduğu günden beri fuarlar
başta olmak üzere çok yerde karşılaşır, Tokat kültürüyle ilgili kurumdan çıkan
kitapların çoğuna büyük katkısı vardır.
Bu kadar özverili olması sevgisi, insani ilişkileri ve kapısına
gidildiğinde yardımseverliğidir. Ödülünü halktan almış tam bir kültür
elçisidir.
Hepimizin sorumlu olduğumuz kültürel katkı, yönlendirme vatanseverliktendir.
Varsa bilgi arşive alınmasında naçizene tuzumuz olmalı.
Yazar, Kültür araştırmacısı ve habercisi; Deniz
Kakanaş
Yazının yerel basındaki linki https://www.hursozgazetesi.com/2027-somut-olmayan-miras-karti-basvurusu-icin-son-gunler