Image

Bebekler doğarken ağlarlar ve Dünya’ya gözlerini müzikle açarlar. Inga… Inga… 

İlk konuşmaya başladıklarında agu gugu nağmeleri ile mırıldanır, şarkı söylerler bize…

Çeşit çeşit ninnilerle uyurlar. Herkesin bildiği ve üzerine bir şeyler eklediği, Ee… Ee… Ee… e…
Uyusunda büyüsün nen ni… Tıpış tıpış yürüsün nen ni…Yani insan ilk Dünya’ya gözlerini müzikle açar. İlk işittiği şeyde müziktir. Müziği tek başına düşünmek yanlış olur tabiî ki…

Toplum Geliştirme Derneği olarak, yeni yılın ilk yazımızda, yaşantımızdaki telaşta karşılaştığımız ancak kulak verip duyamadığımız ritim sesleri ile birleştireceğiz. Gerçek ritim, Düm sesidir ancak birçok şeyde ritim vardır.

BENDİR, GUDÜM, DARBUKA GİBİ VURUŞLARIN RİTİM SESLERİ, İNSANI BEDENSEL, ZİHİNSEL VE DUYUSAL OLARAK RAHATLATAN, PSİKOLOJİK SORUNLARDAN UZAKLAŞTIRAN, STRESİ YOK EDEN, MUTLULUĞU HİSSETTİREN, HAYAL KURDURAN  EN GÜZEL SESTİR. 

Eskiden beri insanlar, tencere, tava, tepsi, kova, davul ne varsa, parmakları ile darbuka yapıp ritim çalarlar.  Dikkat ederseniz gençlerimiz buluğ çağında iken, parmakları nereyi bulursa çalar, masa, kapı, pencere, duvar gibi yerlere ritim vururlar. Gençlere, gençlik çağlarında en güzel hediye, darbuka yani eski deyimi ile dümbelektir.

İlk öğrendiğimiz ritim saattir, tik tak. Bazen sesinden rahatsız olduğumuz saatin sesi, ömrümüzden gençliğimizi alır götürür.

Antakya’nın Tokaçlı Köyünde evlerin balkon, pencere, kapı ve bahçe duvarlarındaki demirlerin nakış nakış işlenmiş olduğunu görünce sorduk ”Bu demir desenlerini nasıl işliyorlar” diye ve öyle bir geleneksel kültür duyduk ki hayretler içinde kaldık. Antakya yöresinde bir delikanlı, bir kıza aşık olduğunda doğru demirciye gidermiş ve sevdiği kız adına, şarkı besteletirlermiş.

Demirci, ateşle harladığı demiri, çekiç darbelerindeki ahenkle birleştirir, biri kısa biri uzun “tak tak” vuruşları ile  kişisel şarkı besteler ve demiri nakış, nakış işlermiş. Yani her evin demirlerinde bir aşk sesi varmış.

Şakır şakır yağan yağmur sesi insana ferahlık verir. 
Kurdun ağacı kemirmesi ne hoş bir sestir.
Kuşların cik cik ahenkli ötüşleri bile ritimseldir
Musluktan su damlaması şıp şıp. 
Berber makasının sesi kırt kırt. 
Çay karıştırma seslerimiz şıngır şıngır… 
Kilise çanlarındaki dan dan…
Sessizlik içindeki sesiniz… Sesteki ritim, sizsiniz.

Oyun havası, Halk dansları, Folklor sesleri duyduğumuzda, geleneksel müziklerinizin çoşkusu içimizi kaplar ve horon tepme arzusu içimizde uyanır. Uyanırda içimizdekini dışa vurmayız. İçimizdeki gürültünün sesini duyamaz olduk, sesler kesilmiş artık. 

Gözlerinizi yumun ve boş bir harabenin içinden gelen ney sesini hayal edin. Bir do tınısı geliyor kanun telinden, diğer tarafta bir bendir Düm’leri vuruyor. Her Düm sesi içimize garip bir mutluluk salgılıyor. Do sesi makam olarak, ne üstten, ne alttan yardım istiyor. Tek başına, başının çaresine bakacak kadar güçlü ancak, kimsesiz çargah perdesi. 

Her yıl, ömrümüzden yıllar düşerken, hepimizden birçok şeyler aldı götürdü ritimler.

Bazen gözyaşı oldu, bazen hüzün… Ağlattı, sevindirdi, düşündürdü, içten içe konuşturdu… Bazen eşlik ettik, bağıra bağıra nağmeler saçarak… Camda beklerken sevdiklerimizi, gün her gün düştü takvimden. Kimse kimseye yar olmadı, koptular gittiler hayatımızdan…  Bizleri, geride bırakarak.

Yine uzaklarda bir ses ritim vuruyor,  DÜM TE KE TEK KA TE KE, DÜ ME DÜM TEK TEK…

Şarkılar, ilahiler, saz semaileri, sirto, longa, oyun havalarına, solfej ile birlikte önce ritim vurularak başlanır. 

Usuller vardır. Değerleri birbirine eşittir yada değildir. Belirli sınırlar içinde sıralanan musiki nağmeleri yani notalar ve esler gibi ölçmeye yarayan vuruş birimlerine, USUL DENİR. 

ESLER SUS DEMEKTİR. Hayatınızda hiçbir zaman notalardan es olmayın. Es boş demektir, ses verilmez, geçilir.

Dinlediğimiz ancak çoğumuzun içine girmediği musiki de, tasavvufun özü yatar. İnsanlara iç dönüşleri ve çıkışları yaşatır. İnsanı kendinden geçirir ve rahatlatır. Geçicide olsa mutluluğun kapısını aralar… Özletir sevdiklerimizi… Bir sürü sevda yangınlarına rağmen, sessizce bütünleştirir yaşamla bizi…

Eğer bir kişinin yaşamında müzik, musiki, tasavvuf yok ise yada  bir müzik aleti çalamıyorsa, ruhundaki karışıklığı aşamaz ve iç dünyasında büyük bir  eksiklik yaşıyor demektir, ancak farkına varmaz.

Mesela derki Sûzinak şarkı;
DOKUNMA KALBİME ZİRÂ ÇOK İNCEDİR KIRILIR,
O TIPKI MÂBEDE BENZER Kİ, ORDA HIÇKIRILIR.

Tüm şarkıların içinde sofyanlar yer alır ve ritim olarak vurulur. 

Hayatınızda hiç ritim vurmadıysanız hemen bir bendir yada gudüm edinerek ritmin mutluluğunu yaşayın.  Elleriniz, ayaklarınız, başınız ve kalbiniz ritim vurmaya başlayacaktır. Bir şarkıda hiçbir şeyiniz olma da, elleriniz dizlerinizde ahenkle inip kalkacaktır. 

Usul şarkıları doğru okutur ve şarkılara kabaca yorum verir yani kuvvetli yada kabaca kendi yorumumuzu katarız, yaşamdaki her şey gibi… Duyduğumuz şarkılarda anlamadığımız ancak içine girdiğimizde derin bir ilim vardır.

Müsaade buyurursanız, ilerlemiş yaşına rağmen Musiki için birçok fedakarlık yapmış ve halende gecesini gündüzüne katarak insanlara müzik aşkını öğreten  Fevzi Demirkol hocamdan öğrendiklerimi naçizane paylaşmalıyım. Duyduğumuz müzikler hangi ritimlerle çalınıyormuş. Eksiklerimiz varsa affola…

İki tane basit usul vardır. 

1- Nim sofyan 2/4 lüktür.

 2- Semai 3/8 liktir. 

Hayatta tamamlanmak gibi, biraz ondan, biraz bundan alınan vuruşlarla bileşik usuller ortaya çıkmaktadır. 

Kudüm velvelerindeki ritimleri hangi Düm kalıpları ile hangi şarkıları vurmaktayız, hissedelim.

Nim sofyan2/4 lük’tür.  Dü-üm  Te-ek  Düm  te-ke…

GEL GİTME KALMASIN GÖZÜM YOLLARDA…

VAY SÜRMELİ, SÜRMELİ…

Sofyan 4/4 lük’tür.  Dü-üm Te Ke Düm te-ke Tek ka Düm tek düm düm teek tek…

GÖNÜL SANA TAPALI KAPIN BANA KAPALI…

GÜZ GÜLLERİ GİBİYİM, HİÇ BAHAR YAŞAMADIM.

Semai 3/4lük’tür.  Dü-üm Te-ek  Te-ek  Düm te ke teke  Dü-üm Te-ek  te – ke…

AH… AH  EDEN KİMDİR BU SAAT KUYTUDA…

YİNE BİR GÜLNİHAL…

Yürük semai 6/8 lik’tir. Düm tek tek düm te- ek Düm tek Ka dü-me Tek ka…

YİNE BAĞLANDI DİL BİR NEV- NİHALE…

AYRILDI GÖNÜL ŞİMDİ YİNE, BİR TEK EŞİNDEN…

Sengin semai 6/4 lük’tür. Düm Tek Tek  Düm te-ek

AL SAZINI SEN SEVDİCEĞİM, ŞEN HEVESİNLE… 

Düyek 8/8 lik’tir. Düm te-ek  tek Dü-üm te-ek Düm te-ke Tek Ka  dü-me düm tek  te-ke

UNUTMADIM SENİ BEN, UNUTMADIM, UNUTMADIM. HER ZAMAN, HER ZAMAN,  KALBİMDESİN…

Türk aksağı 5/8 lik’tir. Dü-üm te-ek  tek. Dü-me  düm hek tek te-ke te-Ka  Düm te- ke Tek Ka te-ke

HİCRAN OKU SİNEM DELER…

TAMBURAMIN İNCE KIVRAK BELİ VAR…

GÖNLÜM YARALI BİLMİYORUM YAR BANA NE OLDU…

Aksak 9/8 lik’tir. Dü-üm te-ke Dü- üm Te- ek tek Düm te- ke Tek Ka dü -me düm Teek  te-ke düm te-ke Tek Ka dü me düm Hek tek.

GÖNLÜM DÜŞÜYOR ÇIRPINARAK, GİZLİ KEMENDE…

BİZ HEYBELİDEN HER GECE MEHTABA ÇIKARDIK, MEHTABA ÇIKARDIK…

Curcuna 10/8 lik’tir.  Dü-üm Te Ka-a Dü -üm Te- ek tek düm te- ke tek- ka te-ke dü -me düm Hek tek.

İNCECİKTEN BİR KAR YAĞAR…

AYLAR GEÇİYOR SEN BANA HALA GELECEKSİN. YETMEZMİ BU HASRET, DAHA YILLARCA MI SÜRSÜN…

NEMRUDUN KIZI…

Müsemmen 8/8 lik’ tir.  Düm Tek Ka Tek Ka Tek Ka te- ke Düm tek tek düm tek düm tek tek

Düm düm te-ke Tek-Ka dü-me Tek-Ka…

GELMEDİN BİR KEREDEN MADA NEDEN, BAŞKA HİÇBİR ŞEYLE GÖNLÜN DOLMUYOR…

Devri hindi 7/8 lik’tir. Düm tek tek Dü-üm Te-ek  Düm tek te -ke Tek Ka Tek Ka Düm Tek Ka dü -me düm Tek Ka.

Devri turan 7/8 lik’tir. Dü-ü-üm te-ek te-e-ek düm tek düm tek düm tek tek

GÖNLÜMÜN EZHAR İÇİNDE GÜL GİBİ DİDARI VAR…

Raks aksağı 9/8 liktir. Dü-üm Te-e-ek  Dü-üm Te-ek düm düm tek te-ke-te-ke Tek-Ka Tek-Ka  Düm te-ke Tek-Ka te-ke Dü-üm Te-ek…

GÜLLER KOYMUŞSUN VAZOYA, YANAKLARIN GÜLDE OYA, EĞİLDİKÇE KOKLAMAYA.. GÜLLER GÜLLERE GÜLLER GÜLLER GÜLLER KARIŞIR.

Evfer 9/8 liktir. Dü-üm te-ke Dü-üm tek  Te-ek  düm te-ke Tek Ka dü-me düm  tek Te-ek Düm te-ke Düm Tek Ka…

KORDON BOYU SEYRİNE DÜŞTÜM

Oynak 9/8 lik’tir. Düm tek tek  Dü-üm Te-ek  Te-ek düm Tek ka dü-me dü- me Tek ka Tek Ka

A BENİM MOR ÇİÇEĞİM, SEN DOLDUR BEN İÇEYİM…

ÇİÇEKLER DERLEYEYİM, BİR DEMEK EYLEYELİM…

Vals şarkılarla ritim ise;

BİR NEŞ OLDU GÖNÜL, SERAPA KEDER OLDU…

SEVMEK SENİ BİR SUÇ İSE, AFFET GÜNAHIMI EY SEVGİLİ…

ŞİMDİ UZAKLARDASIN, GÖNÜL HİCRANLA DOLDU…


Yeni yıllar, yeni yaşları getirir, yeni her şeyle dans ettirerek…
Eskiyi süpürür götürür, geçmişi yad ederek…
Yeniden başlamayı öğretir bize…
Yıldızların içindeki ışıkla doğar kalbimize… 
Ritim eşliğinde…

DÜM TEKE TEK KA TEK…

Ritimle tanışın, mutluluğu yaşayın…

Ritim çalmak istiyorsanız

https://www.youtube.com/watch?v=5dc-wN_wQXs

https://youtu.be/bfZBf4oWTNs