Dünyadaki tüm mutfaklarda tandır kültürü vardır.
Tandır denince toprakla birleşik olarak kullanımı çok önemli değildir. Önemi taşsı, topraksı pişirme kabı diyebiliriz bunların en bilinen örnekleri küçüklü, büyüklü güveçler hatta eskiden su içilen testiler veya kocaman büyük şarap yada su konulan antikalaşmış küplerdir.
Toprakla yoğrulan kapların içinde pişirme yapılabildiği gibi eski küp peynirleri içlerinde olgunlaştırılırdı ancak serin olması sebebiyle her zaman toprağın içi tercih edilirdi.
Böyle kaplar her topraktan yapılamadığı için doğanın sunduğu kil mucizesi pişirildiğinde seramik, sırlandığında falanca, filanca olduğuna göre demek ki tandır yapmak oldukça kolay.
Her evin bahçesinde veya sokağında bir tandır olmalı. Böyle bir gelenek var mı? Evet birçok yerde halen var. 
Eskiden böyle yerler için sıraya girilir, ekmekler pişirilirdi.
Etli yemekler, keşkekler yada pilavlar tandıra akşamdan bırakılıp sabahları ailece sofraların başına toplanılır genellikle hafta sonları görüşmeler böyleydi.
Halen hafta sonları yaşayan gelenekler fırınlarda iç götürülüp pide geleneği sürdürülmekte veya gün içinde güveç hazırlayarak lezzetli bir sofra yapmak mümkün.
Antakya Samandağında tandır yapan aile sadece böyle tandır değil, aynı çamurlu yöntemle aşağıdan ateş yakılan üzerine büyük tencere koyarak sokak yemeği pişirmek için soba tarzı küçük ocaklar yapıyordu ancak bu aile depremde ne oldu bilmiyoruz. 
Tandır yapımızdan sonra aşamaları öğrenilmesi haricinde eklememiz gereken çok önemli taşıma tekniğiydi. Harbiye ilçesinde zeytin fabrikasının bahçesine bu kişilerden aldığımız tandırı arabaya taşımak için uzun bir tahta uzatıldı ve yuvarlayarak arabanın arkasına alınmıştı.
Siirt ve Bitlis büryan kebaplarını çalışırken Bitlis'te büryancı bir lokanta işletmenin içine kurduğu böyle tandıra baca yaparak dumanı boruyla tahliye yaptığını görünce gerçekten inanılmaz sevinmiştik çünkü eşsiz lezzetler pişiren tandırda ekmek, kuzu, yemek hatta kurabiye bile pişirmiştik.
Tandır neden sağlıklıdır çünkü fırınlarda tapılan ateş tuğlalarının içlerine farklı maddelere eklendiği için burada da görüldüğü gibi killi toprak çamur olarak yoğrulurken sadece saman kullanılıyor.
Her bahçede değil her evin mutfağında olması gereken tandır çamurla yapılabildiği gibi tuğla gibi farklı çeşitlerle de yapılmaktadır yani elinizdeki kil çamuruyla soba bile yapılabilir.
Mardin yöresinde evinin önünde yer olmayan evlerin tandırları çatıya yapılmış. Cehennem gibi sıcakta tandır ekmeği yapılır ve kapınız çalarak komşulara da birer adet göz hakkı dağıtılıyor.
Bir mutfak aşçısı tandırsız, odun ızgarasız ve fırınsız lezzetli yemek yapamaz.
Bilgi eklemek isteyen yorumlara açıklamalı tarifler yazabilir.
Tandır yapımını izlemek isteyenler haberciden youtube kanalındaki linke tıklayarak öğrenebilir.
https://www.youtube.com/watch?v=zROMVlAwiwM