Doğa sonbahar geldiğinde uykuya geçmeden önce son ürünlerini çok daha lezzetli, kızılımsı kırmızı ve tohumlaşmaya durur yani artık toprağın ve havanın neminden dolayı sulanmaya gerek kalmayan domates gibi ürünler, köklerini toprağın altındaki sulara uzattığı için çok daha lezzetli olur.
Dahası güz ayazında domates, biber gibi çok sıklıkla ekilen sebzeler veya meyve de olabilir suyunu içten içe çekerek öz tadıyla muhteşem bir kurutma yapar.
Kurutma tepe yerlerde daha iyi yapılır mesela eskiden Ankara'da yüksek tepelere Ankara Engürü salkım üzümü asılır ve hangi yerde daha hızlı kurusa orasının havasının çok daha iyi olduğu düşünülür, akciğerle ilgili hastalık için hastaneler böyle tepelere kurulurmuş.
Sebzeler suyunu çektiğinde soğuk tam olmadan ayazlı rüzgarlar pastırma yazları olarak da anılır yani pastırma ve sucuk yapımı zamanı gelmiştir demektir.
En kolay ve baharatı kızıştırmayan yani bağırsakları hastalandırmayan sucuk ve pastırma yapımı haberciden yemek bölümünde yazılmıştır. Video linki isteyenler habercidencomtr youtube kanalında Antakya deprem bölgesinde bozulmadan eti muhafaza etmek için sucuk yapımını çalışmıştık ki, Antakya çemenli ürünlere pek alışık olmadıkları için onlar için böyle şeyler çok yeni lezzetler.
Son güz domateslerini öncelikle tazecik tüketmek gerekir.
Enfes menemen yapılabilir. Konserve menemenlik için bu domatese yazık olur.
Dilimlenip dolapta dondurulabilir.
Bu aylarda yöre sıcak bile olsa domates kurutulamaz, küflenebilir. Domates kurusu isteyen olursa www.ortadogupazari.com yemek bölümünde Urfa'nın domates kuruları var satın almak isteyen oralardan kişilerle iletişim kurabilirler çünkü oralardaki kurutma domatesler ihracata uygun ve doğaldır.
Çok eskiden böyle domatesleri biraz daha uzun süre dayanması için bir sandık içine saman doldurarak, domatesleri kağıda tek tek sararak taze olarak tüketirlerdi.
Kilerler havada asılı üzüm, kavun, armut gibi ürünlerle doluydu çünkü kış aylarında son nefesini vermek üzere olan kişiye canının ne istediğini sorduklarında böyle bir meyve yada sebze istediğinde hemen komşulara koşulur, kim ne üretiyorsa alıp yedirilir ve hayır dualarıyla kişiler yâd edilirdi.
Aynı yöntem aş eren hamile kadınlar için de yapılırdı. Güzel gelenekler halen var, kaybolmadılar.
Antakya'da dalından elle koparılan portakallar kağıda sarıldıktan sonra mahzende veya kilerde dört beş ay tazeliğini koruduğu gibi bekletilen bu ürünler suyunu çok az çektiği için çok lezzetli olurlar.
Bir dahaki yıl tekrar yemek üzere, iyilik ve güzellik her daim yaşasın dileklerimizle...