Süt ürünlerinden süt keşiğine çökeleği, ayran kestirmesine ekşitilen yoğurttan yapıldığı için ekşimik denir.
Süt çökeleği yağı alınmayan sütten yapılan taşlanmış çökelek olduğu için tadı, tatlımsıdır yani su böreği gibi börekler için kullanılır.

Aksine ayran çökeleği genellikle yoğurdu çalkalayıp yağını aldıktan sonra kaynatılarak kestirildiği için yağsız çökelektir. Küp çökeleği yada tulum peynirlerine basılan çökelekler yağlı olursa çok kısa zamanda kurtlandığı için yağsız çökelek tercih edilir.

Sütten yapılan çökelekle, kaynatılmış ekşimik arasında salmonella mikrobuna en yakını kaynamış olan değildir çünkü sütün peynire dönüşümünde taze peynirdeki tehlike tuzlanıp bekletilmemesidir. Kaynatılan, tuzlanarak bir müddet bekletilen peynir daha sağlıklıdır.

Evde yapılan küp çökeleği yada biraz daha yapay namı değer diğer adıyla tulum peyniri yapmak oldukça kolay.

Bir yada iki kilogram süt yada ayran çökeleğini geniş çiğ köfte leğeni gibi krom kaba dökünüz ve yeteri kadar tuzladıktan sonra temiz deterjansız yıkanmış bir bezin içine dökerek bir yada iki gün bohça yaparak bekletiniz. Burada amaç suyunu almak. hava çok sıcaksa bir gün bekletmek yeterlidir. Eğer suyunu tamamen almak isterseniz hava da serinse bir hafta da ters yüz getirerek bekletilebilir veya havaya da asılabilir.

Çökeleği tekrar kaba dökün ve içine bir avuç kadar çörek otu ve yeterince zeytinyağı, küçük parçalar halinde bir avuç kadar tereyağı ile iyice yoğurun ve cam kavanozlara bastırarak doldurun.

İsteyen çok faydalı olduğu için farklı çeşitlerle yapabilir mesela bir kavanozu bol kekikli, çörek otlu yada sade. Böyle atıştırmalıklar damak tadına göre yapılmalıdır.

Kavanozun ağzı açık bir bezle sararak dolaba bırakın. bir gün sonra bu muhteşem lezzetli peyniri yumurtalı ekmek yanında, günün her saatinde çay yanında ekmek arasında atıştırmalık olarak çok az alarak yiyebilirsiniz.

İlginçtir böyle peynirlerin tadı damaktan lezzetinden dolayı çağrı yapar ancak ayarı kaçırmamak lazım. Öyle böyle değil tadı hep uzaktan ye beni der. muhteşem lezzeti yerken damakta kalan bu tat sizi aylarca kurtaran bir kahvaltılık olacaktır. Böyle peynirler çok az kullanılmalıdır. Yağda yumurta pişirdiğinizde bir çay kaşığı üzerine dökmek inanılmaz lezzet katar.

Peynir yerine çökelek hem daha hesaplı hem daha sağlıklıdır. 

Evde sağlıklı ve lezzetli küp çökeleği yapmak isterseniz haberciden youtube kanalında videosu vardır.

https://www.youtube.com/watch?v=7rdEdwDQqsg