Zeytinin Zeytinyağına Dönüşüm Serüveni
Eskiden zeytinyağı çok daha sağlıklı işlendiği söylenirdi ancak geri zamana ve bugüne baktığımızda birçok farklı çeşitlilik görülmektedir.
Eski usulde enzim yoktu daha sade yağ alınıyordu.
Zeytini ağaçtan tek tek toplama, rüzgarda savurarak yağrağından ayırma, yıkama (belki de yıkanmıyordu)Bir taşın altında atla çevirerek ezme, kürekle tekrar tekrar taşın altına iterek zeytinin hamurlaşmasıyla sızan ilk yağ gelince eller açılarak şükür duaları edilir.
Antakya yöresinin geleneksel suzeyti yani elle zeytinyağ yapımı sürecinde tamamen eski usül yapılan yağ çıkartma yönteminde yağ suyla yıkanıp avuç, avuç alınarak tortu çöktürmek için bir büyük bidona doldurulduğunda tandırlar yakılarak halep lavaşına benzer ekmekler yapılır ve bir kaç sıcak ekmek yağın içine daldırılarak zeytinyağ çektirilerek lokma lokma dağıtışır ve bereketin böylelikle geldiğine inanılır.
Bu lezzet için yurtdışından gelenler vardır.
Antakyanın tamamen doğal zeytinyağ üreten köyün insanlarının sağlıklarını gözlemlediğimizde insanların bir çoğunun hatta tamamının mutsuz olduğu ve birçok hastalıklarla boğuştuğunu kendileri de biliyorlar yani zeytinyağ faydalı bir gıdadır ancak her gıda gibi az yendiğinde besin değeri yükselir. Sağlıklı olmayı tamamen zeytinyağına bağlamak yanlıştır. Sağlıklı olmak önce beyindeki mutluluk hormonunun oluşmasıyla başlar.
Ne yersek yiyelim zararı faydaya çevirebiliriz. İnsan içinde kaygı bozukluğu varsa veya herşeyin altında bir şüphe aramak gibi mutsuzlukla ilgili bilinçsizce düşünülen herşeyde de faydalı şeyler zarar verebilir.
Bir tabak yemek severek yapıldığında, sevdiklerinle yendiğinde şifa, huzrsuzluk içinde yendiğinde zehir etkisi verebilir. Zeytinyağı kurtarıcı bir gıda değildir sadece değeri yüksek bir besin maddesidir.
İyi bir zeytinyağı için zeytinin cinsi büyüktür. Zeytin çok fazla bakım istemeyen mucize bir bitkidir.
Her ülkenin ve yörenin iklimsel şartlarından dolayı zeytin kendi tadıyla ürün olarak zeytinyağına çevrilirken, hileler hasatın geciktirilmesiyle yağın fazla alınma hesabı, enzim gibi kullanılan katkılar, sıktırılırken kullanılan sıcaklık dereceleri, sızdırma, süzdürme, patlatma süreçleri ve depolamadaki plastik bidonların tehlikeleri, sonrasında ambalajlamadaki tenelekerdeki pas ve birçok aşamsındaki olumlu/suz birçok şey, bize ulaşana kadar nereden, ne kadar, kimden, hangi ağaçtan karışmadan geldiği bilinmeyen güzelim yağlar bilinmez bir süreçten geçerek mutfağımıza, sonrasında soframıza geliyor.
Zeytin konusunda türkiye içinde öyle çeşitlilik var ki ancak bizden çok daha iyi cinste birçok ülke var mesela bunlardan biri Tunustaki zeytin çekirdeği kadar büyük çok yağlı, ülkemize göre asidi çok düşük ancak aroması çok az, karıştırılarak aromalandırılan zeytinyağları için uygulanan yönten yanlış.
Zeytinin cinsi, erken veya geç hasat edilmesi, depolanmasındaki durumu yani süreci yağın rengini, kokusunu ve lezzetini etkilese de, lokman heki,me göre gıdalarında bir karakteri olduğundan farklı yörenin ürünleriyle karıştırılması halinde yarar yerine zararı var.
Artvin gibi bir yörede yağın rengi neredeyse hiç yok ve zeytinyağının tadı gerçekten yenilemeyecek kadar değişik ve ne acıdır ki tereyağı, özellikle yoğurt kaymağından yapılmış tereyağı kültürüne alışmış insanların damak tatları zeytişnyağını kendi yörelerindeki gibi acımsı, kokusu çok ağır olarak bildiklerinden zeytinyağını karalıyorlar oysa zeytinyağı tüm besinler gibi tadı çok lezzetli bir gıda.
Soğuk, sıcak sıkım diye bir şey önemsiz olduğundan hilesiz olması çok daha önemli çünkü geç hasatta zeytin kurtlandığından daha çok yağ alındığından kurtlu yağ alınabiliyor.
Zeytinyağın sıkım süreci videosu yüklendikten sonra link verilecektir.
Zeytinin tarladan geldikten sonra banttan ilerlerleyerek yıkanması, yapraklarından ve atık maddelerinden ayrıştırılarak malaksörle kırılması ve hamur gibi yoğrulması, suyla yıkanarak ayrıltırılması ve yıkanarak acısı suyundan arındırılması ve saf zeytinyağı elde edildikten sonraki muhteşem doğallığı.
Zeytinyağından sonra zeytinden arda kalan zeytin suyu depolamaları ve kurutularak çektilmesi, tarlada gübre olması için bırakılan yaprağı, zeytin çekirdeki ve kepeğiyle oluşan pirinası, zeytin fabrikası sahiplerinin bazılarının zeytin sıkarken yağtığı hilelerden dolayı pirinanın yağı, fiyatı ve pirina fabrikasına giderek işlenmesinden sonraki çıkarılan yağdan elde edilen yemyeşil yağla çok az zeytinyağ eklenerek sıcaklarda veya kızartmalarda kullanılabilir yalanı ve sağlıksız yağ üretimindeki çeşitli hileler. Pirina yağındaki sabun yapımları, Pirinaların yağı alınırken bir yandan geri dönüşüm alınan odunların birçok işletmede ısıtma olarak kullanılması gerçekten çeşitliliği oldukça kazandırqan bir sektör ancak zeytin ağacçlarını korumada, çoğaltmada emeğimizin olmadığı bir dünyada yaşarken bir gün bizi doyuran sarılacak bir zeytin ağacı bulamadığımızda iş işten geçmiş olmadan başımızın çaresine bakmamız gerek.
2023 yılı itibarıyla bazı bölgelerde zeytinin azlığından korkmamalıyız çünkü birçok yörede zeytinden her yıl aynı verimi alamayız.Mesela Kiliste vahşi budama yapılan ağaçlardan dört yılda bir zeytin alındığı söylenmişti.
Ankarada Ziraat fakültesinde bahçıvanlık eğitimi aldığımız hocalarımızdan bazıları zeytin ağacı budanmaz demişlerdi oysa sahaya inmiş olsalardı yöre çeşitliliğinde çok şeye şahit olurlar ve çiftçiyi daha çok geliştirmiş olurlardı fakat son yıllarda öğretim görevlileri bu eksikliği hissetmiş olacaklar ki, artık sahadalar.
Hakiki zeytinyağı var hem de oldukça çok var ancak çok az kişide.
Fotoğraftaki yer İzmir Çeşmedeki şarap fabrikasının yakınlarında bulunan eski antik zeytinyağı sıkım yeridir.
Zeytinin, zeytinyağına dönüşüm süreci linktedir.
https://www.youtube.com/watch?v=0yux7hf1QZQ
Yorumlar
İLK YORUM YAPAN SEN OLMAYA NE DERSİN?
Yorum Yap